Het oudste monument in Berat is het kasteel. Het staat op een 187 meter hoge heuvel, die naar het zuiden afloopt, waar een dramatische afgrond boven de rivier uittorent. Evlia Çelebiu schreef aan het einde van de zeventiende eeuw: "Het kasteel van Berat is gebouwd op een rotsachtig ravijn dat zich naar het zuiden uitstrekt. Het heeft drie poorten, elk 100 treden hoger. Twee ervan kijken naar het noorden, een andere naar het oosten. De stenen van de fundering van dit kasteel zijn zo groot als het lichaam van een olifant. Stenen van deze omvang zijn alleen in Jeruzalem te vinden." Het kasteel omsluit een gebied van 9,6 hectare en is versterkt met 24 torens. Deze zijn er in verschillende vormen en maten en werden in verschillende periodes gebouwd. Het noordelijke deel van het kasteel bevat een extra versterkte binnenplaats. Dit is een van de eerste bekende voorbeelden van een bouwtechniek die bedoeld was om aanvallen af re weren. Via een reeks tunnels en waterreservoirs kan het kasteel zijn inwoners ook van vers water voorzien. De nabijheid van de rivier heeft hier ongetwijfeld aan bijgedragen. Op het hoogste deel van het kasteel bevindt zich de akropolis die eveneens ommuurd is en overblijfselen bevat van woningen voor het militaire garnizoen en de witte moskee uit de Ottomaanse periode. Het kasteel is uiteraard in de loop der tijd aangepast aan veranderende technologieën en wapenontwikkelingen. Zo zijn sommige torens voorzien van kanonnen en kleine spleten voor geweren. Sommige huizen dateren uit de 12de eeuw, andere uit de Ottomaanse periode. Ze zijn nog bewoond.

Het Onufri museum bevindt zich binnen de muren van het kasteel in de Kerk van de Heilige Maria. Het museum werd vernoemd ter ere van Onufri, een Albanees meester uit de 16e eeuw. Het is voor iedereen die van iconen houdt een must om te zien. Ze zijn een voorbeeld van de renaissance in Berat in het begin van de Ottomaanse periode. De collectie van het museum bestaat uit 200 objecten, geselecteerd uit kerken en kloosters in het district Berat. Het bestaat voornamelijk uit iconen en liturgische voorwerpen. De oudste werken van dit museum dateren uit de 14e eeuw, de jongste uit het begin van de 20e eeuw. De iconen werden gemaakt door iconenschilders zoals: Onufri, Nikolla de zoon van Onufri, David Selenica, Kostandin Shpataraku, Adam Kristo en door vele andere anonieme schilders. De liturgische voorwerpen dragen voornamelijk de signatuur van Albanese goudsmeden door de eeuwen heen. Het houtsnijwerk van de kerk werd gemaakt door meesters Stefan Barka uit Misrasi i Opar en meester Naum Ngjela uit Lavdari i Opar aan het begin van de 19e eeuw. De iconostase van de kerk dateert uit 1807. Ze wordt beschouwd als een van de beste werken van Albanese meesters in houtsnijwerk. De decoraties van de iconostase vertonen verschillende kenmerken en principes van de barokstijl, een dominante en kenmerkende trend in kerken die in de Balkan in de 18e en 19e eeuw werden gebouwd. Al deze motieven zijn verweven met andere elementen van de Byzantijnse traditie. In het museum bevinden zich ook 2 codices respectievelijk uit de 6de en 9de eeuw, gevonden onder de vloer an de kerk. De twee codices staan op de lijst van belangrijkste werken van de mensheid, bekend als de "Memoire du Monde", onder bescherming van UNESCO.

Het Etnografisch Museum met een rijke collectie van 1300 objecten is een belangrijk getuigenis van de cultuur, de interessante en rijke tradities van Berat. Op de eerste verdieping, in een nagebouwde straat van een middeleeuwse bazaar, worden objecten tentoongesteld die representatief zijn voor de ooit meest ontwikkelde ambachten van de regio, zoals weven, zilversmeden, kopersmeden, evenals kleding en decoraties die de aristocratische levensstandaard van de midden- en rijke klassen van de stad aangaven. In de open ruimte van de veranda is een tentoonstelling van ambachten die thuis werden beoefend voor de behoeften van het gezin. De veranda staat in directe verbinding met de waterput en de binnenplaats, waar keramische en stenen voorwerpen worden tentoongesteld. De tentoonstellingen in de kamers op de tweede verdieping tonen de vroegere levensstijl, organisatie, tradities en gewoonten van een rijke familie uit de stad in de late middeleeuwen. De chardak is het belangrijkste deel van het huis, volledig gebouwd van hout, open en zonder plafond. De uitschuifbare en brede overkappingen maakten het mogelijk om huishoudelijk werk te doen en te knutselen tijdens de warme maanden van het jaar. De hoek is een bijzonder en geliefd element van de chardak, bedekt met kelims en hoogpolige tapijten. De ruime ruimte en de mogelijkheid om te verblijven en te rusten maakten de chardak tot de plek die het meest door de familieleden werd gebruikt en waar ook familieceremonies werden georganiseerd. De gastenkamer was de belangrijkste kamer in traditionele huizen, bekend om de decoratieve en architectonische waarde. De kamer werd gebruikt om gasten te ontvangen en familieceremonies te organiseren. Opvallend in de kamer zijn de elegante open haard, de ingebouwde kasten, het gedecoreerde plafond, de banken met hoogpolige tapijten en het servies.

Mangalem en Gorica zijn twee wijken die, samen met het nog steeds bewoonde kasteel, de drie verschillende gebieden vormen van de huidige stad Berat. De wijk Mangalem is een wonder van architectuur en techniek – zelfs naar hedendaagse maatstaven. De wijk zelf is bijna piramidevormig en weerspiegelt het silhouet van de nabijgelegen heuvel, waarop het kasteel staat. Berat staat soms bekend als de "Stad van de Vensters", en men begrijpt waarom wanneer men Mangalem bekijkt, waar alle vensters uitkijken op de rivier. De smalle straatjes volgen de contouren van de heuvel en bieden een weids uitzicht over de stad en het omliggende platteland. Gorica ligt aan de overkant van de rivier aan de voet van de berg en kijkt uit op Mangalem. Hoewel de wijk een geheel eigen charme heeft, krijgt de berg in de winter weinig direct zonlicht. Andere wijken en buurten omringen het centrum van Berat en creëren een omgeving die lijkt op een groot amfitheater. De Goricabrug werd oorspronkelijk in 1780 van hout gemaakt, maar werd later herbouwd van steen. De herbouw vond plaats tussen 1920 en 1930. De stenen brug heeft indrukwekkende afmetingen: hij is 129 meter lang, 5,3 meter breed en steekt 10 meter boven het gemiddelde waterpeil uit. Met zijn 7 bogen is hij prachtig en magnifiek. Deze rivierovergang is echter niet zonder intriges: volgens een lokale legende bevond zich op de oorspronkelijke houten brug een soort gevangenis, waar een meisje werd opgesloten en moest verhongeren om zo de geesten te kalmeren en de veiligheid van de brug te waarborgen. De kenmerkende witte stenen die de buitenkant van de brug bedekken, hebben hem de status van een uniek cultureel en geografisch monument gegeven.

Een complex van gebouwen gelegen aan de rechterkant van de Mihal Komnenistraat. Een hoogtepunt van het historische middeleeuwse centrum is de Koningsmoskee, ook wel Sultan Bayezid II genoemd, een van de grootste moskeeën van Albanië. De moskee omvat verschillende bouwfasen die begonnen aan het einde van de 15e eeuw en doorliepen tot de 19e eeuw. Elementen van de moskee zijn onder andere de elegante minaretten (daterend uit 1494) en het plafond met kleurrijke rozetten. De Helveti Tekke werd gebouwd in de 15e eeuw en herbouwd door Ahmet Kurt Pasha in 1782. De tekke heeft een gebeeldhouwd houten plafond, versierd in barokstijl en overgenomen in de islamitische kunst, met schilderijen die tot de mooiste uit die periode worden gerekend. De Derwisj-konaks werden in 1782 gebouwd door Ahmet Kurt Pasha. Gelegen aan de zuidkant van de Helveti Tekke, dienden ze als rustplaats voor derwisjen en pelgrims die religieuze ceremonies in deze tekke uitvoerden. De ondergrondse verdieping werd gebruikt voor het houden van dieren, terwijl de begane grond de rustplaats was, omringd door een prachtige veranda op houten palen.

Een monument van immense betekenis is de Sint-Michaëlskerk, die dateert uit de 14e eeuw en gebouwd is op een rots. De kerk bevindt zich in het zuidelijke deel van het kasteel. Deze orthodoxe kerk toont de beheersing van een Byzantijnse metseltechniek, waarbij rijen bakstenen met rijen stenen worden gecombineerd. De ligging van deze kerk domineert het historische gedeelte en is een van de meest pittoreske kerken in Albanië.


