De ruïnes van Apollonia, gelegen in Pojan bij de stad Fier in Albanië, zijn een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen van Albanië. In de Romeinse tijd was Apollonia een van de grootste steden aan de Adriatische Zee. Het klooster toont een mix van westerse en oosterse architectonische tradities. Op het terrein van het park leeft de bedreigde Hermannschildpad. De archeologische site van Apollonia is zeer uitgebreid en nodigt uit tot lange wandelingen tussen de ruïnes en bomen, die tijdens warme zomerdagen voor aangename schaduw zorgen.
Er zijn 9 erkende archeologische parken in Albanië waarvan 7 zich bevinden in Zuid-Albanië. De uitzonderingen zijn Shkodër en Lezhë die zich dan nog beperken tot de oppervlakte van een burcht op een heuvel. De mooiste wat betreft ligging in de natuur en ontspannen ontdekking bevinden zich dus allemaal in het zuiden. Niet iedereen is geïnteresseerd in het onderwerp, maar zelfs niet-liefhebbers van oudheden en ruïnes zullen Apollonia, Byllis, Phoenice, Antigonea, Amantia en Butrint kunnen appreciëren.
Wie Zuid-Albanië bezoekt moet Apollonia bezoeken. Het ligt tegen de autoweg die Tirana en Durrës met Vlore verbindt. De ligging is mooi, de wandeling door de ruïnes is mooi. Wat de meesten niet doen, wellicht door tijdsgebrek, is een wandeling maken vanaf de parkeerplaats rond de site en dan via een geitenpad terug omhoog om langs het kerkhof via een wegje eerst wat naar beneden en dan terug omhhog naar de oude stad te gaan. Onderweg kom je de resten van Romeinse villa's tegen die je binnen de oude muren niet ziet. Je wandelt dan ook langs de weinige resten van de thermae en het gymnasium. Wanneer je dit ziet, niet vergeten dat nog maar een klein percentage van de stad is opgeggaven.
Over Apollonia ga ik hier verder niet uitweiden, er is genoeg over gepubliceerd en geschreven. Ik verwijs graag naar hun eien website Apollonia and Byllis Archaeological Parks . Je vindt er ook wat informatie over Byllis.
Wat ik wel nog kwijt wil en wat meestal niet verteld wordt, is dat de vlakte ondr de heuvel (Kryegjata) al in de steentijd bezocht werd door én Neanderthalers én de eerste mensen die in Zuid-Europa rondzwierven. Er zijn uitgebreide onderzoeken gedaan en gepubliceerd. Als u naar de vroegere acropolis wandelt kan u rechts beneden nog de resten van de tumuli en begraafplaatsen zien.
Als je geen tijd hebt voor een wandeling door het park (zou echt zonde zijn!), bezoek dan het kleine, maar zeer mooie museum. Ook de kerk, die nog in gebruik is, is een bezoek waard. Die werd zwaar beschadigd tijdens de communistische priode toen ze gebruikt werd als refter voor het garnizoen dat op de site gelegerd was om de kustlijn te beschermen. De bunkers hebben ook de acropolis verwoest en ingenomen.
