De stad Korçë ligt in Zuidoost-Albanië, vlakbij de Griekse grens. Met een heel eigen karakter en sfeer voelt het heel anders dan de meeste andere plaatsen in Albanië. De fantastische musea, de gerestaureerde oude bazaar en de prachtige erfgoedarchitectuur maken Korçë tot een van mijn favoriete steden in de regio. Korçë, met zo'n 60.000 inwoners, heeft een geschiedenis die teruggaat tot de 13e eeuw. De regio rond de stad was al bewoond sinds de prehistorie waar zelfs de tot hiertoe oudste landbouwnederzetting in Europa is teruggevonden wat maakt dat de stad zelf al veel vroeger dan de 13de eeuw bestond, in een of andere vorm. Binnen Albanië staat de stad bekend als een centrum van cultuur en onderwijs – vooral bekend vanwege de vestiging van de allereerste Albanese taalschool. De stad wordt gekenmerkt door groene ruimtes, biertuinen en een grote universiteitscampus. De stad heeft een voelbare Griekse invloed en een sterke orthodoxe traditie. De Italiaanse rationalistische architectuur uit de jaren 30 is ook het vermelden waard. Een van de populairste periodes om Korçë te bezoeken is eigenlijk de winter. Het skigebied Bigell ligt net buiten de stad. Veel mensen bezoeken de beroemde kerstmarkten van de stad. De lente en de zomer zijn festivalmaanden. In april organiseert Korçë een twee weken durende lentekermis met markten en parades. In juni is er carnaval, in juli het Lakror Fest (een viering van de favoriete taart van de stad en haar culinaire tradities), in augustus het bierfeest en in oktober het appelfeest.

In Korçë is zoveel te zien dat ik, vooraleer aan de talloze musea te beginnen -die ik hier allemaal niet kan aanbieden - iets wil aanbevelen dat zeker moet gezien worden, maar anders het risico loopt te vervagen in het grote aanbod.In Mborje, een dorpje vlak naast het centrum, ligt de Ristozkerk aan de voet van de berg Morava. Het kerkje ligt ongeveer 1,5 km ten zuidoosten van het centrum. Je loopt voorbij het Nationaal Museum van Middeleeuwse Kunst, een absolute must, en de brouwerij van het lekker bier Korça, ook het bezoeken waard. Die 2 dingen kunnen op de terugweg gedaan worden nadat eerst de broodnodige rust gevonden is aan en in het kerkje. Er zijn talloze kerken en musea in Korçë, maar dit kerkje slaat alles. De typologie ervan is een kerk uit de post-Byzantijnse periode, gebouwd rond 1389, in de 14e eeuw. De kerk is gewijd aan de heilige Maria. Het is een van de cultusobjecten die eerder op de Balkan werden gebouwd. Men denkt dat deze kerk in 896 door Sint Clemens werd gebouwd, terwijl een andere versie spreekt van halverwege de 14e eeuw. De kerk werd gebouwd op het grondgebied van het vorstendom Muzakai. Deze feodale klasse beheerste in die eeuwen de economie en het politiek-sociale leven van het land. De kerk maakt deel uit van de groep kerken met een kruis, met een vierhoekig schip, met een schip en een koepel. De hoogste hoogte is 7,5 m. De kerk onderging in 2015 onderhoudswerkzaamheden om instortingsgevaar te voorkomen. De kerk staat bekend als een heilige plaats die mensen helpt. Op de herdenkingsdag van de wederopstanding van Christus wordt deze plek door duizenden orthodoxe gelovigen bezocht.

Als je maar tijd hebt voor één museum in Korca, kies dan voor dit. Met 700 lek per persoon is het Nationaal Museum voor Middeleeuwse Kunst zeker aan de dure kant, maar ik denk echt dat het de moeite waard is. Gelegen aan de oostkant van de stad, op 20 minuten lopen van het centrum, werd dit moderne museum in 2016 speciaal gebouwd om 7000 religieuze objecten te huisvesten die uit heel Albanië zijn verzameld, voornamelijk orthodoxe iconen vervaardigd uit hout, metaal en steen. De collectie omvat een Byzantijns icoon van aartsengel Michaël, dat wel de 'Mona Lisa van de Balkan' wordt genoemd, plus een aantal werken van Onufri, de beroemde iconenschilder die in Berat werd geboren. Bij binnenkomst is het eerste wat je ziet de imposante 'Gouden Muur', een 9,5 meter hoge muur die van top tot teen bedekt is met iconen uit de 16e eeuw. Je zou hier letterlijk uren kunnen staan en de complexiteit van het houtwerk en de versieringen in de schilderijen bewonderen. Het gebouw zelf is een meesterwerk, de indeling is ontworpen om de verschillende elementen van iconografische kunst te weerspiegelen. De bewegingen van bezoekers worden gechoreografeerd rond open trappen, brede loopbruggen en smalle gangen, waarbij kleur en licht worden gebruikt om drama toe te voegen en verschillende werken te benadrukken. Net als de Kerk van Leus buiten Permet, waar je schitterende orthodoxe schilderijen in situ kunt bewonderen, is dit museum een ware belevenis. De gratis audiotour geeft kleur aan de werken en de kunstenaars erachter. Om toegang te krijgen tot de gids, moet je verbinding maken met de wifi van het museum en de app downloaden. Vergeet niet je koptelefoon mee te nemen!

Korce is al tientallen jaren een centrum voor bierproductie en is de geboorteplaats van een van Albaniës beroemdste biermerken: de gelijknamige Birra Korçë. Opgericht in 1928 door een Italiaanse investeerder, was dit het allereerste bier dat in het land werd gebrouwen. De productie werd tijdens de oorlog stilgelegd en vervolgens werd de brouwerij genationaliseerd tijdens de communistische periode. Uiteindelijk werd de brouwerij in 2004 heropend onder een nieuwe leiding. Tegenwoordig produceert de bierfabriek van Korçë jaarlijks maar liefst 120.000 hectoliter bier. De Blonde Birra Korçë is licht en fris, gemaakt met natuurlijk bronwater van de nabijgelegen berg Morava. Ze hebben ook een donkere ale. Je kunt het hele assortiment (en meer) proeven in de bierfabriek van Birra Korçë, die tevens dienstdoet als buitenrestaurant en biertuin. Gelegen op een lommerrijk terrein in het oosten van de stad, is dit eerlijk gezegd een van de leukste plekken om te vertoeven. Er staan verse vaten bier op de tap en de keuken serveert een heerlijk menu vol zoute hapjes.

De Kathedraal van de Verrijzenis van Christus staat trots bovenaan de St. George Boulevard en is zonder twijfel hét herkenningspunt van Korçë. De kathedraal, ingewijd in 1995, is tevens de grootste orthodoxe kathedraal van heel Albanië. De kathedraal, geflankeerd door twee klokkentorens, heeft een koepelontwerp met vier verdiepingen en is typisch voor de Byzantijnse stijl. De indeling en materialen doen denken aan een Griekse kerk – en het was dan ook een Griekse architect, Dimitrios Christidis, die verantwoordelijk was voor het ontwerp. Griekenland steunde de wederopbouw gedeeltelijk (samen met Roemeense en Aroemeense weldoeners), met de bedoeling dat de kathedraal het gapende gat zou vullen dat in de orthodoxe gemeenschap was ontstaan toen de kerken van Korçë in de jaren 60 werden gesloopt. Van de 24 orthodoxe kerken die tussen de 16e en 18e eeuw in Korçë werden gebouwd, staan er vandaag de dag nog maar 8 overeind.

Korçë is zo'n betoverende stad dat ik een hele middag door de achterafstraatjes heb geslenterd, langs rijen kleurrijke huizen zonder een bestemming in gedachten. Daartussen ligt het oude Franse Lyceum van Korçë, waar Enver Hoxha berucht studeerde voordat hij er docent werd. Als je tijd hebt voor een ander museum, is het Archeologisch Museum van Korçë in deze buurt gevestigd. Het is gehuisvest in een typisch herenhuis uit de jaren 1840 en behandelt voornamelijk de zeer rijke neolithische periode van de regio. Ik vond de tentoonstelling eerlijk gezegd een beetje tegenvallen, maar de vriendelijke curator maakt een bezoek de moeite waard. Als je van straatfotografie houdt, raad ik je ten zeerste aan om een paar uur uit te trekken om door de doolhofachtige straatjes achter de kathedraal van Korçë te slenteren. Sommige geplaveide steegjes gaan over in ondiepe trappen die de heuvel oplopen naar de Martelarenbegraafplaats en het uitkijkpunt.

In de 19e en 20e eeuw was de bazaar in Ottomaanse stijl van Korca de grootste marktplaats van Albanië. Er waren meer dan 1000 winkels en twee gerenommeerde herbergen, de Oude Elbasan en het Oude Klooster. De bazaar werd in 2015 volledig gerenoveerd en is waarschijnlijk het beste voorbeeld op de Balkan van hoe een Oude Bazaar kan herleven als een levendige gemeenschapsruimte. Een centraal geplaveid plein wordt omringd door kleine cafés en taverna's, waarvan de tafels tot aan de straat reiken. In de late namiddag verzamelen families en groepen vrienden zich onder de luifels, wat dit de meest sfeervolle tijd maakt om te bezoeken. Wil je de Albanese koffiecultuur in volle glorie zien? Dan is dit dé plek! Er zijn hier een paar leuke cafés, waaronder een vestiging van Komiteti Kafe Muzeum en het communistisch getinte Kooperativa. Kronkelende, autovrije straten en smalle steegjes splitsen zich vanaf het centrale plein en leiden naar kleine boetiekjes en galerieën. De meeste lijken vooral toeristische souvenirs te verkopen (massaal geproduceerde tapijten en dergelijke). Maar het is nog steeds leuk om door de kleurrijke uitstalling te snuffelen. Kleurrijke tapijten hangen in de oude bazaar van Korca. Als je 's ochtends vroeg rondstruint, zul je zien hoe de bazaar wordt gebruikt door de inwoners van Korca – er zijn bijvoorbeeld verschillende reparatiewerkplaatsen waar mensen hun fietsen naartoe brengen.

Er zijn ongetwijfeld vele goede restaurantsin de stad. Toch wil ik er één op het voorplan zetten, deels uit nostalgische overwegingen omdat het het eerste restaurant was waar ik in de stad ooit gegeten heb, maar vooral omwille van de authentiek Albanese keuken en de kwaliteit. Verder omdat de toeristen zelden in het straatje verzeild zullen raken waar Taverna Vassili zich bevindt. Het ligt halfweg de Rruga Kostadina Gace. Zoeken maar, dat heb ik de eerste keer ook moeten doen.



