Nationaal Park Butrint is een van de belangrijkste gebieden van het culturele, archeologische, ecologische en toeristische erfgoed van het land. De buitengewone diversiteit aan natuurlijke habitats (van zee- en wetlands in het westen tot bergachtige habitats in het oosten) en de combinatie ervan met zeldzame archeologische, historische en culturele vindplaatsen creëert een uniek en magisch landschap in het Middellandse Zeegebied. Het landoppervlak en de eilanden vormen prachtige zee- en landlandschappen waar de altijd groene mediterrane struiken en bossen in een natuurlijke staat bewaard zijn gebleven.
Butrint staat bekend om zijn bijzondere rijkdom aan watervogels en is een van de twee observatieplaatsen in ons land voor de fuut, een van de meest bedreigde vogelsoorten ter wereld. In de habitats van dit park leven ongeveer 35 wereldwijd bedreigde soorten. Het wetlandecosysteem van Butrint kent een rijke biodiversiteit met een verscheidenheid aan habitats en soorten. Het is de thuisbasis van: ongeveer 247 vogelsoorten waarvan 70% watervogels, 9 amfibiesoorten en 25 reptielsoorten die ongeveer 60-75% van de herpetofauna van het land vertegenwoordigen, en ongeveer 39 zoogdiersoorten. De kustwateren van Butrint worden bezocht door zeeschildpadden en dolfijnen, voornamelijk de kortsnuitdolfijn, maar er zijn ook zeldzame bezoeken van de mediterrane zeehond. In het park bevindt zich het archeologische centrum van Butrint, terwijl er daaromheen andere monumenten staan die getuigen van een beschaving die meer dan 3000 jaar oud is. Ook in en nabij het park bevinden zich diverse natuurmonumenten met wetenschappelijke, didactische en toeristische waarden. Een fantastische combinatie van zee, rivier, lagune, vlakte en heuvelachtige omgevingen waar ook historische elementen goed vertegenwoordigd zijn,
Zoals zovele plaatsen aan de Ionische en Adriatische kusten wordt beweerd dat vestigingen in het gebied werden gesticht door overlevenden van de Trojaanse oorlog. De lokale stam, de Molossiërs, en dan vooral Alexander Molosies (330 BCE) en daarna Pyrrhus I van Epirus (318-272 BCE) zelf, cultiveerden de mythe dat ze directe afstammelingen waren van Achilles. De hele regio Epirus hing dit soort mythes aan en ook Butrint zelf ontsnapte daaraan niet, die stad beweerde gesticht te zijn door Aeneas himself. Als we dat allemaal geloven zijn er blijkbaar toch nog velen uit Troje kunnen ontsnappen.
Ondanks de legenden klopt het tijdstip van de stchting van Butrint wel ongeveer want de geschiedenis van Butrint gaat terug tot de late bronstijd met substantiële uitbreiding in de Hellenistische en Romeinse tijd. Een recerssie in de 3de eeuw werd gevolgd door een nieuwe uitbreiding in de 4de en 6de eeuw en daarna nog eens tussen de 1àde en 14de eeuw. Aan het nut van Butrint kwam een einde toen de Venetianen de stad overlieten aan de Ottomanen eind 18de eeuw. Vanaf dan ontwikkelde Sarandë zich ten koste van Butrint als dé haven voor het achterland.
Een van de hoogtepunten van Butrint is het prachtig bewaard gebleven Romeinse theater, waar vroeger zo’n 1.500 mensen konden plaatsnemen. Het is de perfecte locatie in het park voor foto’s, dus wacht even tot de toeristengroepen verder trekken om echt mooie plaatjes te schieten! Dit theater werd oorspronkelijk gebouwd in de 3e eeuw voor Christus en was niet alleen bedoeld voor vermaak. Het speelde ook een belangrijke rol bij religieuze ceremonies die werden gehouden door priesters en gelovigen in het nabijgelegen Heiligdom van Asclepius.
Een indrukwekkende basiliek uit de 6e eeuw was ooit het religieuze centrum van de stad en is een van de best bewaarde voorbeelden van vroege christelijke architectuur in de regio. De zuilen, bogen en delen van de marmeren mozaïekvloer zijn nog verrassend goed intact. Neem de tijd om de sfeer op te snuiven, want het voelt bijzonder om op een plek te staan die al zoveel eeuwen bestaat! Zorg dat je het mozaïek in het midden niet mist Let ook op een klein fresco op de grond, dat je een glimp geeft van hoe het er vroeger uitzag. Bijzonder detail: in de mortel bij de apsis zijn kruisen gekerfd, waarschijnlijk door de bouwers om boze geesten op afstand te houden. Door de eeuwen heen heeft de basiliek verschillende veranderingen ondergaan en bleef het een functionerende kerk tot in de 18e eeuw.
De Leeuwenpoort is een van de meest intrigerende plekken in Butrint en bevindt zich langs de oude stadsmuren. De poort dankt zijn naam aan de afbeelding van een leeuw die een stierenkop verslindt, vlak boven de ingang. Hoewel de muren zelf stammen uit de 6e eeuw voor Christus, werd dit reliëf pas in de 5e eeuw na Christus toegevoegd om de doorgang te verkleinen en beter te kunnen verdedigen. Het beeldhouwwerk komt waarschijnlijk uit een ouder tempelgebouw, wat laat zien hoe materialen uit verschillende tijdperken opnieuw werden gebruikt. Volgens een mythe zou de naam Butrint afgeleid zijn van “Butrutos,” wat “gewonde stier” betekent. Dit maakt de afbeelding van de leeuw en de stier extra bijzonder in de context van de stadsgeschiedenis. Of de legende nu waar is of niet, het reliëf zelf is een uniek en waardevol stukje oude kunst dat een dramatisch tintje geeft aan de plek. Wanneer je door de poort loopt, neem dan even de tijd om de Romeinse bron net erachter te bekijken, ook wel bekend als de nymfenbron. In de Romeinse tijd was deze bron verbonden met de cultus van de nymfen en een inscriptie in het Grieks onthult dat een lokale bewoonster, Junia Rufina, de bron in de 2e eeuw na Christus liet renoveren en zichzelf “vriend van de nymfen” noemde. Later, rond de 5e of 6e eeuw, werden christelijke symbolen in de achterwand gekerfd, wat erop wijst dat de bron toen een nieuwe religieuze functie kreeg.
Bovenop een heuvel, gebouwd in de 14e en 15e eeuw, staat het Venetiaanse Akropolis Kasteel van Butrint. Dit kasteel speelde een belangrijke rol tijdens de Venetiaanse overheersing en was strategisch geplaatst om de oude stad beneden te bewaken. Omringd door groen straalt het kasteel een serene en historische sfeer uit. Binnen moet je zeker even naar boven lopen voor een panoramisch uitzicht over het prachtige landschap van Butrint. De uitgestrekte omgeving is niet alleen schitterend, maar geeft je ook de kans om na te denken over de eeuwenoude geschiedenis onder je voeten. Butrint was voor de Venetianen een belangrijk punt om de controle over de Adriatische Zee te verzekeren. Om dit strategische gebied te beschermen, bouwden ze het kasteel als verdedigingspost. Maar Butrint was meer dan alleen een strategische plek; het leverde ook waardevolle grondstoffen zoals vis, hout, olijven en zelfs graasland voor de paarden van het Venetiaanse garnizoen op Corfu.
